რა შეიძლება გვიშლიდეს ხელს ჭარბი წონის დაკლებაში?
სწორი კვება და რეგულარული ვარჯიში ყოველთვის არ იძლევა წონის დაკლების გარანტიას; მიზეზი შეიძლება იყოს ჰორმონული დისბალანსი ან ორგანიზმის ადაპტაცია კალორიების დეფიციტთან.
პირველ რიგში, გამორიცხეთ სამედიცინო ფაქტორები. ისეთმა მდგომარეობებმა, როგორიცაა ჰიპოთირეოზი, ინსულინრეზისტენტობა, პოლიკისტოზური საკვერცხეების სინდრომი და ჰიპერკორტიციზმი, შეიძლება გამოიწვიოს მეტაბოლიზმის შენელება. ამ მდგომარეობების სუბკლინიკურმა ფორმებმაც კი შეიძლება შეამციროს მეტაბოლიზმის სიჩქარე 10-15 პროცენტით.
გარდა ამისა, გარკვეულმა მედიკამენტებმა, როგორიცაა:
- ანტიდეპრესანტები,
- ბეტა-ბლოკატორები,
- გლუკოკორტიკოიდები,
- ჰორმონული კონტრაცეპტივები,
- შეიძლება ხელი შეუწყონ წონის მატებას. ეს მედიკამენტები იწვევს სითხის შეკავებას და ხელს უწყობს ცხიმის დაგროვებას.
ცხიმოვანი ქსოვილი თავად არის ენდოკრინული ორგანო. როდესაც ის ჭარბია, ის გამოყოფს პროანთებით ნივთიერებებს, რომლებიც აზიანებს ინსულინისა და ლეპტინის მგრძნობელობას.
მეორე გავრცელებული მიზეზია ორგანიზმის ადაპტაცია კალორიების ხანგრძლივ დეფიციტთან. დიეტური შეზღუდვის საპასუხოდ, ის ანელებს ორგანიზმის ბაზალურ მეტაბოლიზმს და ცვლის ჰორმონულ დონეს. გრელინის დონე, რომელიც მადას ასტიმულირებს, იზრდება, ხოლო ლეპტინი, რომელიც პასუხისმგებელია დანაყრების შეგრძნებაზე, მცირდება, რაც წონის დაკლებას აჩერებს.
თუ წონის დაკლებისას, ის სტაბილური რჩება ოთხ-ექვს კვირაზე მეტხანს, დიეტისა და ფიზიკური აქტივობის ობიექტური მონიტორინგის მიუხედავად, საჭიროა სამედიცინო გამოკვლევა. აუცილებელია, შემოწმდეს სისხლში შემდეგი ნივთიერებების დონე:
- TSH,
- თავისუფალი T4,
- ინსულინი,
- გლუკოზა,
- კორტიზოლი, D ვიტამინი.
ხოლო ქალებისთვის, დამატებით, LH-ის, FSH-ის, პროლაქტინის და ტესტოსტერონის დონის შემოწმება. ბიოიმპედანსომეტრია ასევე სასარგებლოა, რადგან ცხიმოვანი ქსოვილი შეიძლება ჩანაცვლდეს კუნთოვანი ქსოვილით, წონა კი უცვლელი დარჩეს.
ჯანსაღად აღქმული საკვები - თხილი, ავოკადო, მცენარეული ზეთები - კალორიებით მდიდარია. შეუმჩნეველი წახემსება, შაქრიანი სასმელები და საკვების ტრეკინგის აპლიკაციებში არსებული შეცდომები რეალურ სურათს 30 პროცენტით ამახინჯებს.
უცხიმო იოგურტები და ცილოვანი ბატონები არ დაგეხმარებათ წონის დაკლებაში და შეიძლება საზიანო იყოს თქვენი ჯანმრთელობისთვის.
უცხიმო პროდუქტებში ცხიმს შაქარი, სახამებელი და შემასქელებები ცვლის. შედეგად, ორგანიზმი ნაკლებ საკვებ ნივთიერებებსა და ვიტამინებს იღებს, ხოლო სისავსის შეგრძნება სწრაფად ქრება, რაც ჭარბ კვებას იწვევს.
ე.წ ჯანსაღ ბატონებსა და ორცხობილებში ხშირად შაქრის ნაცვლად შაქრის სპირტია გამოყენებული, რაც შებერილობას იწვევს და მათში ცილა დაბალი შემცველობითაა. მათ კალორიულობას ზრდის იაფფასიანი ცხიმები და დანამატები. დაბალკალორიული სოუსები დამატკბობლებით ზრდის ტკბილეულისადმი ლტოლვას და ასევე არ იძლევა დანაყრების შეგრძნებას.
წონაში კლებისას ხარისხი უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე მხოლოდ კალორიები. რთული ნახშირწყლები, ცხიმები და ბოჭკოები უზრუნველყოფს ხანგრძლივ დანაყრების შეგრძნებას და აძლიერებს ორგანიზმს, სწრაფი კვებისგან განსხვავებით.