გულისმიერი ხველა - მკურნალი.გე

თინათინ გოცაძე

ხველა, როგორც სიმპტომი, სამწუხაროდ, ზოგჯერ ნიღბავს კარდიოლოგიურ (გულის) პრობლემას, რომელიც ცნობილია, როგორც გულისმიერი ხველა. საყურადღებოა, რომ ის არ არის დამოუკიდებელი დაავადება, არამედ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ფუნქციის დარღვევის გამოვლინებაა. გულის ხველა არის რეფლექსური მშრალი ხველა, რომელიც ვითარდება გულის უკმარისობის ან გულის იმ დაავადებების ფონზე, რომლებსაც ახლავს სისხლის შეგუბება სისხლის მიმოქცევის მცირე წრეში.

• ფილტვები და გული ფუნქციობენ როგორც ერთიანი სისტემა. როდესაც გულის მარცხენა პარკუჭი დასუსტებულია და ვერ ახერხებს სისხლის გადატუმბვას, ფილტვის ვენებში შეგუბება ვითარდება. ეს იწვევს წნევის მატებას ფილტვის სისხლძარღვებში, ხოლო სისხლის თხევადი ნაწილი კი იწყებს გაჟონვას ინტერსტიციულ (ქსოვილთა შორის) სივრცეში. ამის გამო ვითარდება ფილტვის ქსოვილის შეშუპება და ბრონქული რეცეპტორების გაღიზიანება, რაც იწვევს ხველას.

ამრიგად, ხველა არის ფილტვის სისხლის მიმოქცევაში შეგუბებისა და წნევის მომატების შედეგი.

• გულისმიერი ხველა ყველაზე ხშირად ვითარდება გულის ქრონიკული უკმარისობის, გულის იშემიური დაავადების, მიოკარდიუმის ინფარქტის, გამოხატული არტერიული ჰიპერტენზიის, სარქველთა ნაკლოვანების, კარდიომიოპათიისა და მძიმე არითმიის დროს.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ზოგიერთმა მედიკამენტმა, როგორიცაა აგფინჰიბიტორები (ანგიოტენზინგარდამქმნელი ფერმენტის ინჰიბიტორები), შეიძლება გამოიწვიოს წამლისმიერი ხველა ბრადიკინინის დაგროვების გამო. ასეთ შემთხვევებში, პრობლემის მოგვარება შესაძლებელია მედიკამენტის შეცვლით.

კლასიკურ გულისმიერ ხველას თავისი დამახასიათებელი სიმპტომები აქვს. ის, როგორც წესი, მშრალი და დამაუძლურებელია, არ ახლავს ნახველის გამოყოფა, უარესდება წოლის დროს და ყველაზე ხშირად ღამით ან დილით ადრე ვლინდება. ხველას შეიძლება თან ახლდეს ქოშინი და შეტევის შემდეგ შვებას არ იძლევა. გულის უკმარისობის პროგრესირებასთან ერთად, შეიძლება განვითარდეს გულისცემის აჩქარება, დაღლილობა, საღამოს ფეხების შეშუპება, კისრის ვენების გაფართოება (დაბერვა), ტუჩებისა და თითის წვერების ციანოზი და ფიზიკური დატვირთვისადმი ტოლერანტობის დაქვეითება.

მძიმე შემთხვევებში, ხველის დროს შეიძლება გაჩნდეს სისხლის ზოლები, რაც ძლიერი შეგუბების ნიშანია.

გულისმიერი ხველის ჩვეულებრივი ხველისგან გასარჩევად მნიშვნელოვანია, ყურადღება მიაქციოთ რამდენიმე ძირითად ფაქტორს. მწვავე რესპირატორული ინფექციების დროს შეიძლება გამოხატული იყოს ტემპერატურის მომატება, სურდო და ყელის ტკივილი, ხოლო ბრონქიტის დროს ხველა დროთა განმავლობაში სველი ხდება.

ალერგია, როგორც წესი, ასოცირდება ალერგენთან და თან ახლავს ლორწოვანი გარსების ქავილი.

გულისმიერი ხველა, თავის მხრივ, დამოკიდებულია სხეულის პოზიციასა და ფიზიკურ აქტივობაზე და არ რეაგირებს ხველის დამთრგუნველ სტანდარტულ საშუალებებზე. თუ გულის გამოკვლევები (ეკგ, ულტრაბგერითი გამოკვლევა) არ აჩვენებს რაიმე პათოლოგიას, მიზეზი სასუნთქ სისტემაში უნდა ვეძებოთ.

გულისმიერი ხველის დიაგნოზი მოიცავს ელექტროკარდიოგრაფიას, ექოკარდიოგრაფიას, გულმკერდის რენტგენოგრაფიას და სისხლის ანალიზებს. საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება ჩატარდეს ჰოლტერის მონიტორინგი. ინსტრუმენტული გამოკვლევებით შესაძლებელია გამოვლინდეს განდევნის ფრაქციის შემცირება, შეგუბების ნიშნები, გულის ჰიპერტროფია ან ფილტვის არტერიაში წნევის მომატება.

• გულისმიერი ხველის მკურნალობა ფოკუსირებული უნდა იყოს არა მხოლოდ სიმპტომის აღმოფხვრაზე, არამედ ძირითადი დაავადების მკურნალობაზე.

გულის უკმარისობის დროს ექიმმა შეიძლება დანიშნოს შარდმდენი საშუალებები შეშუპების შესამცირებლად, მედიკამენტები, რომლებიც აუმჯობესებენ მიოკარდიუმის კუმშვადობას, არტერიული წნევის მაკონტროლებელი პრეპარატები, ასევე ბეტა-ბლოკატორები და სხვა კარდიოპროტექტორული საშუალებები. მედიკამენტებით გამოწვეული ხველის შემთხვევაში საჭიროა მკურნალობის კორექტირება.

მნიშვნელოვანია ასევე მარილის მიღების შეზღუდვა, წონის კონტროლი, მოწევისთვის თავის დანებება და ექიმის მეთვალყურეობით ზომიერი ფიზიკური აქტივობა.

ხველის დამთრგუნველი საშუალებების თვითმიღებამ, როდესაც გულისმიერი მიზეზია საეჭვო, შეიძლება გაართულოს, გააჭიანუროს დიაგნოზი და გააუარესოს მდგომარეობა.

გულისმიერი ხველა შედარებით იშვიათია, მაგრამ თუ თქვენ შეამჩნევთ მშრალ ხველას, რომელსაც თან ახლავს ქოშინი, შეშუპება და გამძლეობის შემცირება, მიმართეთ კარდიოლოგს.

გულის უკმარისობის ადრეული დიაგნოსტიკა ხელს უშლის სერიოზული გართულებების განვითარებას და უზრუნველყოფს ცხოვრების ხარისხის შენარჩუნებას.