გულის რიტმის დარღვევის ფარული მიზეზი მამაკაცებში – ტესტოსტერონის როლი - მკურნალი.გე

ენციკლოპედიაგამომთვლელებიფიტნესიმერკის ცნობარიმთავარიკლინიკებიექიმებიჟურნალი მკურნალისიახლეებიქალიმამაკაციპედიატრიასტომატოლოგიაფიტოთერაპიაალერგოლოგიადიეტოლოგიანარკოლოგიაკანი, კუნთები, ძვლებიქირურგიაფსიქონევროლოგიაონკოლოგიაკოსმეტოლოგიადაავადებები, მკურნალობაპროფილაქტიკაექიმები ხუმრობენსხვადასხვაორსულობარჩევებიგინეკოლოგიაუროლოგიაანდროლოგიარჩევებიბავშვის კვებაფიზიკური განვითარებაბავშვთა ინფექციებიბავშვის აღზრდამკურნალობასამკურნალო წერილებიხალხური საშუალებებისამკურნალო მცენარეებიდერმატოლოგიარევმატოლოგიაორთოპედიატრავმატოლოგიაზოგადი ქირურგიაესთეტიკური ქირურგიაფსიქოლოგიანევროლოგიაფსიქიატრიაყელი, ყური, ცხვირითვალიკარდიოლოგიაკარდიოქირურგიაანგიოლოგიაჰემატოლოგიანეფროლოგიასექსოლოგიაპულმონოლოგიაფტიზიატრიაჰეპატოლოგიაგასტროენტეროლოგიაპროქტოლოგიაინფექციურინივთიერებათა ცვლაფიტნესი და სპორტიმასაჟიკურორტოლოგიასხეულის ჰიგიენაფარმაკოლოგიამედიცინის ისტორიაგენეტიკავეტერინარიამცენარეთა მოვლადიასახლისის კუთხემედიცინა და რელიგიარჩევებიეკოლოგიასოციალურიპარაზიტოლოგიაპლასტიკური ქირურგიარჩევები მშობლებსსინდრომიენდოკრინოლოგიასამედიცინო ტესტიტოქსიკოლოგიამკურნალობის მეთოდებიბავშვის ფსიქოლოგიაანესთეზიოლოგიაპირველი დახმარებადიაგნოსტიკაბალნეოლოგიააღდგენითი თერაპიასამედიცინო ენციკლოპედიასანდო რჩევები

მამაკაცებში გულის რიტმის დარღვევის ფარული მიზეზი იდენტიფიცირებულია

წინაგულების ფიბრილაცია გულის რიტმის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და საყურადღებო დარღვევაა. აღნიშნულის შესახებ მეცნიერებმა ავტორიტეტულ გამოცემაში, Journal of the Endocrine Society (JES) გამოქვეყნებულ ახალ სტატიაში განაცხადეს.

მკვლევარებმა დეტალურად გააანალიზეს არსებული კვლევები, რომლებიც ტესტოსტერონის დონეს, ჰორმონჩანაცვლებით თერაპიასა და გულის ჯანმრთელობას შორის ურთიერთკავშირს სწავლობდა.

„U-სებრი“ კავშირი გულსა და ჰორმონს შორის

კვლევის დასკვნები ე.წ. U-სებრ (U-shaped) ურთიერთკავშირზე მიუთითებს: მოციმციმე არითმიის რისკი ყველაზე მაღალი იყო ტესტოსტერონის როგორც დაბალი, ისე ზედმეტად მაღალი დონის დროს, ხოლო ყველაზე დაბალი რისკი — ჰორმონის ნორმალური დიაპაზონის შუა მაჩვენებლისას ფიქსირდებოდა.

ავტორები ვარაუდობენ, რომ ტესტოსტერონის დისბალანსი (ორივე უკიდურესობა) გულის უჯრედებზე სხვადასხვა ბიოლოგიური მექანიზმით ახდენს გავლენას. ამიტომ, ენდოკრინოლოგები და კარდიოლოგები რეკომენდაციას აძლევენ მამაკაცებს, რომლებიც ტესტოსტერონის ჩანაცვლებით თერაპიას იტარებენ:

  • ნუ დაისახავთ მიზნად ნორმალური დიაპაზონის ზედა ზღვრის მიღწევას;

  • შეინარჩუნეთ ჰორმონის დონე დაახლოებით 350–550 ნანოგრამი/დეცილიტრზე (ნგ/დლ) დიაპაზონში;

  • რეგულარულად აკონტროლეთ გულ-სისხლძარღვთა სისტემის ჯანმრთელობა.

(შენიშვნა: მკვლევარები ხაზს უსვამენ, რომ ეს შემოთავაზებული სამიზნე დიაპაზონი ძირითადად დაკვირვებით მონაცემებს ეფუძნება და სამომავლოდ ფართო კლინიკურ კვლევებში დამატებით გადამოწმებას საჭიროებს).

ტესტოსტერონის დისბალანსი: დეფიციტი და სიჭარბე

ტესტოსტერონის დეფიციტიც და სიჭარბეც უხეშად არღვევს ჰორმონალურ ბალანსს და ორგანიზმში სერიოზულ, ერთმანეთისგან საპირისპირო ცვლილებებს იწვევს.

1. ტესტოსტერონის დეფიციტი (დაბალი დონე) ჰორმონის ნაკლებობა საგრძნობლად აუარესებს მამაკაცის როგორც ფიზიკურ, ისე ემოციურ კეთილდღეობას.

  • გამომწვევი მიზეზები: ბუნებრივი დაბერება (30 წლის შემდეგ ჰორმონის დონე წელიწადში დაახლოებით 1-2%-ით იკლებს), ქრონიკული სტრესი, სიმსუქნე, უმოძრაო ცხოვრების წესი, ძილის ქრონიკული უკმარისობა და სათესლე ჯირკვლის ტრავმა.

  • სიმპტომები მამაკაცებში: ლიბიდოსა (სქესობრივი ლტოლვის) და პოტენციის დაქვეითება, მუდმივი დაღლილობა, წონის მატება, დეპრესიული ფონი და კუნთოვანი მასის კარგვა.

  • შედეგები: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების, დიაბეტისა და ოსტეოპოროზის (ძვლების მყიფეობის) განვითარების მკვეთრად გაზრდილი რისკი.

2. ტესტოსტერონის სიჭარბე (მომატებული დონე) ანდროგენების (მამაკაცის სასქესო ჰორმონების) ზედმეტად მაღალი დონე ორგანიზმის გარკვეული სისტემების ჰიპერაქტივობას იწვევს.

  • გამომწვევი მიზეზები: ყველაზე ხშირად ხელოვნურადაა გამოწვეული — ანაბოლური სტეროიდების ბოროტად გამოყენების ან ტესტოსტერონის თერაპიის ექიმის მეთვალყურეობის გარეშე ჩატარების გამო. იშვიათ შემთხვევებში მიზეზი შესაძლოა თირკმელზედა ჯირკვლის ან სათესლე ჯირკვლის სიმსივნე იყოს.

  • სიმპტომები მამაკაცებში: ლიბიდოს არაბუნებრივი მატება, გაღიზიანებადობა და აგრესიულობა, კანის პრობლემები (გამონაყარი, აკნე), სხეულზე თმის ზრდის დაჩქარება.

  • (სპეციფიკური თავისებურება ქალებში: მიუხედავად იმისა, რომ ტესტოსტერონი „მამაკაცურ“ ჰორმონად ითვლება, ის ქალის ორგანიზმშიც გამომუშავდება. მისმა სიჭარბემ — ჰიპერანდროგენიზმმა, ქალებში შესაძლოა გამოიწვიოს მენსტრუალური ციკლის დარღვევა, მამაკაცური ტიპის თმიანობა და რეპროდუქციული პრობლემები).

დიაგნოსტიკა: როგორ მოწმდება ჰორმონის დონე?

ჰორმონალური ბალანსის ზუსტად შესაფასებლად მხოლოდ საერთო ტესტოსტერონის განსაზღვრა ხშირად არ არის საკმარისი. სრულყოფილი სურათისთვის მნიშვნელოვანია შემოწმდეს:

  • საერთო ტესტოსტერონი

  • თავისუფალი ტესტოსტერონი

  • SHBG (სასქესო ჰორმონის შემაკავშირებელი გლობულინი)

განსაკუთრებით საყურადღებოა თავისუფალი ტესტოსტერონი. ის წარმოადგენს ჰორმონის ყველაზე აქტიურ ფორმას, რომელიც ორგანიზმში ცილებს არ უკავშირდება, ადვილად აღწევს უჯრედებში და ასრულებს სასიცოცხლოდ აუცილებელ ფუნქციებს. სწორედ თავისუფალი ტესტოსტერონის დეფიციტს შეიგრძნობენ მამაკაცები ყველაზე მწვავედ, ამიტომ დიაგნოსტიკის დროს მისი მაჩვენებლის განსაზღვრას კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს.