გრიპის ვაქცინა: რა უნდა იცოდეს ყველამ მის შესახებ
ის მუშაობს იმავე პრინციპით, როგორც სხვა ვაქცინები: ის შეიცავს ინაქტივირებულ ან მკვდარ პათოგენს, რომელიც შეყვანისას ორგანიზმს აწვდის ინფორმაციას ანტიგენის შესახებ ავადმყოფობის რისკის გარეშე. ასე წარმოიქმნება ანტისხეულები.
ვაქცინები არსებობს სამკომპონენტიანი და ოთხკომპონენტიანი ფორმებით, რაც ნიშნავს, რომ ისინი იცავს მიმდინარე წელს გავრცელებული გრიპის სამი ან ოთხი შტამისგან.
რამდენად ეფექტურია ვაქცინაცია?
ჩვენთვის ხელმისაწვდომი ყველა თანამედროვე ვაქცინა აკმაყოფილებს საერთაშორისო სტანდარტებს. ვაქცინა საიმედოდ იცავს ადამიანების 80-90%-ს გრიპისგან, ინდივიდის ჯანმრთელობისა და ასაკის მიხედვით.
ვაქცინის ეფექტურობა სეზონიდან სეზონამდე იცვლება (ვაქცინაში არსებული ვირუსებისა და ბუნებაში არსებული აქტიური ვირუსების შესაბამისობის მიხედვით). ვაქცინაცია არ იძლევა დაავადებისგან 100%-იან დაცვას, მაგრამ ის ნამდვილად ამსუბუქებს გრიპის მიმდინარეობას და ხელს უშლის გართულებებს, როგორიცაა პნევმონია, ბრონქიტი, ოტიტი, მენინგიტი, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების გამწვავება და სხვა.
ორსული ქალების ვაქცინაცია იცავს ბავშვს დაბადების შემდეგ (დედის ანტისხეულების გადაცემის გზით).
რა უნდა იცოდეთ გრიპის შესახებ
ეს დაავადება შეიძლება აგვერიოს ჩვეულებრივ გაციებაში, მაგრამ ამ დაავადებების მიმდინარეობაში მნიშვნელოვანი განსხვავებებია. გაციებისგან განსხვავებით, გრიპი მოულოდნელად იწყება, პაციენტის ტემპერატურა მაშინვე მაღალ დონემდე იმატებს და ჯანმრთელობის საერთო მდგომარეობა სწრაფად უარესდება.
გრიპი მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციაა, რომელიც ჯანმრთელ ადამიანს ინფიცირებულ ადამიანთან კონტაქტის შემდეგ გადაეცემა. არ არსებობს მხოლოდ ერთი ვირულენტური ვირუსი; უამრავი მათგანი არსებობს: მეცნიერებმა დღემდე აღმოაჩინეს გრიპის ათასობით ვირუსი, რომლებიც ოთხ ტიპად იყოფა: A, B, C და D. სეზონურ ეპიდემიებს, როგორც წესი, იწვევს გრიპის A და B ვირუსები.
როდესაც ავადმყოფი ახველებს ან აცემინებს, მილიონობით ვირუსული ნაწილაკი გამოფრინდება მისი პირიდან შემდეგი მსხვერპლის მოსაძებნად. უფრო მეტიც, ვირუსს საზღვრები არ აქვს - ადამიანები მთელ მსოფლიოში ავადდებიან და ინფექცია არც ხანდაზმულებს, არც ზრდასრულებს და არც ბავშვებს არ ინდობს; მამაკაცები და ქალები ამ ვირუსით დაინფიცირების თანაბარ რისკის ქვეშ არიან.
სასიხარულო ამბავი ის არის, რომ ადამიანების უმეტესობა გრიპისგან უსაფრთხოდ გამოჯანმრთელდება (მკურნალობის გარეშეც კი) დაახლოებით ერთ კვირაში. თუმცა ყველას არ უმართლებს — გართულებები ხშირად წარმოიქმნება, განსაკუთრებით თუ პაციენტი მაღალი რისკის ჯგუფს მიეკუთვნება. ზოგჯერ გრიპმა შეიძლება სიკვდილიც კი გამოიწვიოს.
ძირითადი სიმპტომები: ტემპერატურის მკვეთრი მატება (40 გრადუს ცელსიუსამდე); მშრალი ხველა; თავის ტკივილი; სახსრებისა და კუნთების ტკივილი; სურდო; ყელის ტკივილი; ზოგადი სისუსტე.
გართულებები: პნევმონია; მენინგიტი და მენინგოენცეფალიტი; ინფექციური ტოქსიკური შოკი; გულის უკმარისობა; ნევრიტი და ნევრალგია; სიკვდილი.
როგორ ვრცელდება: ჰაერწვეთოვანი გზით, ასევე საყოფაცხოვრებო ნივთებითა და კონტაქტით.
რისკის ჯგუფები: მცირეწლოვანი ბავშვები, განსაკუთრებით 1 წლამდე ასაკის; ორსული ქალები; 65 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანები; ქრონიკული დაავადებების მქონე ადამიანები; იმუნოსუპრესიული მდგომარეობების მქონე ადამიანები, ჯანდაცვის მუშაკები; საავადმყოფოში მწოლიარე ადამიანები; სხეულის მასის ინდექსი (BMI) 40 ან მეტი.
რამდენად ხშირად უნდა გაიკეთოთ გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა და წელიწადის რომელ დროს არის საუკეთესო?
გრიპი არის ვირუსი, რომელსაც შეუძლია ძალიან სწრაფად მუტაცია, რაც ახალი შტამების გაჩენას იწვევს. გრიპისგან თავის დასაცავად ყველაზე ეფექტური და უსაფრთხო გზა ვაქცინაციაა.
გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის სიხშირე
6 თვეზე მეტი ასაკის ყველა ადამიანმა ყოველწლიურად უნდა ჩაიტაროს ვაქცინაცია. ეს იმიტომ ხდება, რომ გრიპის მუტაციები საშუალოდ წელიწადში ერთხელ ხდება.
ვაქცინაციის შემდეგ იმუნიტეტი ორი კვირის განმავლობაში ყალიბდება და, როგორც წესი, დაახლოებით 9-12 თვე გრძელდება. ადრეული ვაქცინაცია ზიანს არ მოგაყენებთ, რადგან იმუნიტეტი განვითარდება და გვერდითი მოვლენები ნაკლებად სავარაუდოა. თუმცა, მნიშვნელოვანია დაიცვათ ექიმის რეკომენდაციები და ვაქცინის ინსტრუქციები.
როდის არის ვაქცინაციის საუკეთესო დრო?
ექიმები გვირჩევენ გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაციას შემოდგომაზე, სეზონური ეპიდემიის დაწყებამდე. ვაქცინაციის შემდეგ ვირუსის საწინააღმდეგო იმუნიტეტი ყველაზე ძლიერია, მაგრამ მისი ეფექტურობა შემდეგ იკლებს. თუმცა, ვაქცინაცია წლის სხვა დროსაც შეგიძლიათ, მაგალითად, ზამთარში, გაზაფხულზე ან ზაფხულში. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ სამხრეთ ნახევარსფეროში მოგზაურობას გეგმავთ.
გაზაფხული: ვაქცინაცია შეგიძლიათ, მაგრამ ეს ამ დაავადების პიკური სეზონი არ არის.
ზაფხული: ვაქცინაცია შეგიძლიათ, მაგრამ ეს ამ დაავადების პიკური სეზონი არ არის.
შემოდგომა: გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის იდეალური დრო. საუკეთესო თვეებია სექტემბერი და ოქტომბერი.
ზამთარი: გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის კარგი დრო. საუკეთესო თვეა დეკემბერი.